 |
| Όνομα Ακτής: Σαγιάδα |
Κωδικός Ταυτότητας: ELBW059079086 |
| Δήμος Φιλιατών |
| Περιφέρεια ΗΠΕΙΡΟΥ |
| Αποκεντρωμένη Διοίκηση ΗΠΕΙΡΟΥ - ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ |
Εισαγωγή
Η θέσπιση Μητρώου Ταυτοτήτων Υδάτων Κολύμβησης υπαγορεύεται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2006/7/ΕΚ, σχετικά με τη διαχείριση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης και συνιστά μια καινοτόμο προσέγγιση, με βασικό στόχο την ενημέρωση των πολιτών και την παροχή χρήσιμων στοιχείων για την σύγκριση και την επιλογή ακτών κολύμβησης. Η ταυτότητα των υδάτων κολύμβησης παρέχει πληροφορίες για τις φυσικές και γεωγραφικές συνθήκες της περιοχής της ακτής, για τα υδρολογικά χαρακτηριστικά των υδάτων κολύμβησης, καθώς και για την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων ρύπανσης στην περιοχή.
Συμπληρωματικώς του Μητρώου Ταυτοτήτων, κατά τη διάρκεια της κολυμβητικής περιόδου κάθε έτους (από 1η Ιουνίου έως 31η Οκτωβρίου), διενεργούνται συστηματικές δειγματοληψίες και αναλύσεις μικροβιολογικών και άλλων παραμέτρων, με σκοπό την ποιοτική παρακολούθηση και ταξινόμηση των κολυμβητικών υδάτων.
Περιγραφή Ακτής
Η ακτή Σαγιάδα καταλαμβάνει τμήμα του ομώνυμου ανοιχτού όρμου, διαθέτοντας νοτιοδυτικό προσανατολισμό. Η παράκτια ζώνη είναι μερικώς τροποποιημένη εξαιτίας της παρουσίας τεχνητού βραχίονα στο ένα άκρο της, ενώ παρουσιάζει σποραδική, χαμηλή επιφανειακή βλάστηση στο μεγαλύτερο μέρος της. Το χερσαίο τμήμα της ακτής, αλλά και ο θαλάσσιος πυθμένας καλύπτονται από χονδρόκοκκη άμμο. Η θαλάσσια βιοποικιλότητα της ακτής περιλαμβάνει τη σποραδική παρουσία φανερογάμων που φύονται στον πυθμένα. Η ακτή έχει μήκος 500 μέτρα, ενώ το μέσο πλάτος της εκτιμάται 10 μέτρα. Το βάθος των κολυμβητικών υδάτων είναι κανονικό στα πρώτα μέτρα, ενώ η κλίση του πυθμένα θεωρείται ήπια, αφού η ισοβαθής των 5 μέτρων εντοπίζεται σε απόσταση της τάξης των 50 μέτρων από την ακτή. Η παραλία δεν είναι οργανωμένη, αλλά υπάρχουν διαθέσιμα ντους και κάδοι απορριμμάτων. Η κολύμβηση είναι η κύρια δραστηριότητα επί της ακτής με το μέγιστο αριθμό λουομένων να εκτιμάται σε 250 άτομα. Αξίζει να αναφερθεί πως το βόρειο τμήμα της ακτής καταλαμβάνουν (για ένα μήκος 250 μέτρων επί του μετώπου της ακτής) οι μαθητικές κατασκηνώσεις Σαγιάδας. Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς αποκλειστικά με ιδιωτικά μέσα μεταφοράς. Η άμεση περιοχή είναι στο σύνολό της μια φυσική έκταση γης με θαμνώδη και ποώδη βλάστηση. Επιπρόσθετα, σε μικρή απόσταση από το νότιο άκρο της εξεταζόμενης περιοχής εντοπίζεται μια ελώδης έκταση γης, όπως επίσης και ο αλιευτικός λιμένας του οικισμού Σαγιάδας. Τέλος, στο μέσον περίπου της ακτής υπάρχει το σημείο εκβολής ρέματος χειμαρρικής λειτουργίας.
Χρήσεις γης ευρύτερης περιοχής
Στην ευρύτερη περιοχή απαντώνται σημαντικές φυσικές εκτάσεις με χαμηλή βλάστηση αποτελούμενη από θάμνους και πόες. Επίσης στην ευρύτερη περιοχή εντοπίζονται εκτεταμένες αγροτικές περιοχές. Στις τελευταίες συμπεριλαμβάνονται μόνιμα αρδευόμενες, αρόσιμες εκτάσεις, αλλά και ελαιώνες.
Υπαγωγή - Χαρακτηρισμοί
Η ακτή εντάσσεται στο Υδατικό Σύστημα Ήπειρος (EL05), στην Λεκάνη Απορροής Ποταμού Καλαμά (EL0512) και στο Παράκτιο Υδατικό Σύστημα «Βόρειο Τμήμα Ανατολικών Ακτών της Κερκυραϊκής Θάλασσας» (EL0512C0A01N), του οποίου η οικολογική κατάσταση έχει χαρακτηριστεί ως «Μέτρια», με βάση τα αποτελέσματα της ταξινόμησης, που πραγματοποιήθηκε στην 1η αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) και την αντίστοιχη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) (ΦΕΚ Β 4681/29.12.2017). . Στο νότιο άκρο του Όρμου Σαγιάδας εκβάλλει τμήμα του ποταμού Καλαμά, που έχει αναγνωριστεί στο πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ.
Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων
Η παραλία Σαγιάδα αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 1991 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.
| Σημείο παρακολούθησης | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | |||||
ELBW059079086101 |
Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά
Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 1136mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 503,7mm και 0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Κέρκυρας, έτη 1949-2002). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η νοτιοανατολική, ακολουθούμενη από νότια και δυτική με μικρή ή μέση ένταση (Ε.Μ.Υ. έτη 1955-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 24oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 29oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1960-2004).
Η ακτή εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της προστατεύεται από τους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση τους ανέμους δυτικής διεύθυνσης. Συνεπώς, δεν αναμένεται συχνή εμφάνιση αξιόλογου κυματισμού στην ακτή. Στην περιοχή δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα, ούτε έντονα φαινόμενα παλίρροιας.
Πιέσεις
Λιμάνια/Μαρίνες
Στο νοτιοανατολικό άκρο της ακτής, σε απόσταση περίπου 250 μέτρων από την περιοχή κολύμβησης, υπάρχει χώρος ελλιμενισμού ιδιωτικών πλεούμενων (κυρίως αλιευτικών). Οι απορρίψεις των σκαφών που προσεγγίζουν την παραλία και περιλαμβάνουν αστικά απόβλητα και απορρίμματα, καθώς επίσης και η πιθανή διαρροή πετρελαίου από σκάφη με ελλιπή συντήρηση αποτελούν δυνητικές πηγές ρύπανσης.
Εκβολές ποταμών, ρεμάτων-εκβάλλοντες αγωγοί
Μετά το νοτιοανατολικό άκρο της ακτής εντοπίζεται η εκβολή του ποταμού Καλαμά, ο οποίος μεταφέρει ρυπαντικό φορτίο από τη λεκάνη απορροής του, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονη αγροτική και κτηνοτροφική δραστηριότητα. Το μεταφερόμενο φορτίο ενδέχεται να περιλαμβάνει αυξημένες συγκεντρώσεις θρεπτικών (κυρίως νιτρικών και φωσφορικών αλάτων) και άλλων επικίνδυνων ουσιών που προέρχονται από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα που εφαρμόζονται στις καλλιέργειες. Επιπλέον, ενδέχεται να μεταφέρεται με τον ποταμό Καλαμά μικροβιακό φορτίο από τα κτηνοτροφικά απόβλητα.
Λοιπές πηγές
Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα των υδάτων.
Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης
Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία δεν εντοπίστηκε ύπαρξη πίσσας, επιφανειοδραστικών ουσιών (αφροί) ή λαδιών. Ωστόσο, βρέθηκαν κατά μήκος της ακτής ποσότητες στερεών απορριμμάτων. Γενικώς, τα κολυμβητικά ύδατα ήταν θολά κατά την ημέρα της επίσκεψης.
Ευτροφισμός
Η θέση της ακτής εντός του ανοιχτού Όρμου Σαγιάδας σε συνδυασμό με το κανονικό βάθος των υδάτων εξασφαλίζουν ικανοποιητικό ρυθμό ανανέωσης των τελευταίων, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινόμενου του ευτροφισμού. Επιπλέον, στα κολυμβητικά ύδατα δεν έχουν καταγραφεί συστηματικά στο παρελθόν περιστατικά ανάπτυξης αλγών. Παρ' όλα αυτά, τα ύδατα κολύμβησης επηρεάζονται εν δυνάμει από την απορροή ρυπαντικών φορτίων, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη ευτροφικών φαινομένων, ενώ εν γένει παρουσιάζουν συχνά αυξημένη θολότητα. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται υψηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.
Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και επομένως δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από απορροές ομβρίων και μεταφορά ρύπων λόγω ισχυρών ανέμων.
Μέτρα αντιμετώπισης
Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Φιλιατών.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:
- Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
- Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
- Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου
Για τη μείωση τόσο του φορτίου θρεπτικών, όσο και του μικροβιακού φορτίου που απορρέει στην παράκτια περιοχή και προέρχεται από γεωργικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες, συνίσταται η εφαρμογή των αρχών του Κώδικα Ορθής Γεωργικής Πρακτικής. Για την πλήρη αντιμετώπιση του φαινομένου του ευτροφισμού απαιτούνται, εκτός των παραπάνω, επιπρόσθετα μέτρα που σχετίζονται με την αποφυγή χρήσης απορροφητικών βόθρων και την κατασκευή κατάλληλων μεμονωμένων συστημάτων αποχέτευσης λυμάτων σε περιοχές εντός της λεκάνης απορροής του Καλαμά που δεν εξυπηρετούνται από αποχετευτικό δίκτυο και κεντρική εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων. Σχετικά με τη λειτουργία του λιμένα Σαγιάδας συνιστάται η ορθή περιβαλλοντική διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.
Στοιχεία επικοινωνίας και πηγές περαιτέρω ενημέρωσης
| Αρμόδια Τοπική Αρχή Δήμος ΦΙΛΙΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ 120, ΦΙΛΙΑΤΕΣ, 46300 Τηλέφωνο: 26643-60150 Fax: 26640 22989 www.filiates.gr info@filiates.gr Αρμόδια Κρατική Αρχή ΥΠΕΝ Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Λεωφόρος Μεσογείων 119, Αθήνα, Τηλέφωνο: 2131513849, 850, 852 www.ypen.gov.gr ggenvr@ypen.gr info@ypen.gov.gr | Αρμόδια Περιφερειακή Αρχή Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου - Δυτ. Μακεδ Δ/νση Υδάτων Ηπείρου Ριζάρειος Πολιτεία, 8ης Μεραρχίας 5-7, 45445 Ιωάννινα Τηλέφωνο: : 26510 31237 Fax: 26510 78341 http://epirus.dasi-ydata.gr/4portal/index.php dydaton@epirus.gov.gr | Αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία Περιφέρεια Ηπείρου Δ/ΝΣΗ ΔΗΜ. ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ Διοικητήριο, 46100 Ηγουμενίτσα Τηλέφωνο: 2665024434 |
| Έκδοση Tαυτότητας | Ημερομηνία | Επόμενη αναθεώρηση |
| R3 | Μάιος 2015 | Σε περίπτωση σημαντικής μεταβολής στην ποιότητα των κολυμβητικών υδάτων ή στο φυσικό περιβάλλον |
Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ποιότητα υδάτων κολύμβησης: ec.europa.eu/environment/water/water-bathing/index_en.html Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος - Κατάσταση υδάτων κολύμβησης:www.eea.europa.eu/themes/water/status-and-monitoring/state-of-bathing-water Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος: Κεντρικό Αποθετήριο Δεδομένων:cdr.eionet.europa.eu/gr/eu/bwd Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: www.ypen.gov.gr Μητρώο ταυτοτήτων υδάτων κολύμβησης:bathingwaterprofiles.gr/ Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού:www.culture.gov.gr Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.): www.emy.gr Περιοχές δικτύου Natura 2000: www.ypen.gov.gr/perivallon/viopoikilotita/diktyo-natura-2000/ Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών:www.hcmr.gr Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων:www.ekby.gr Γαλάζιες σημαίες:www.blueflag.gr ΕΟΤ:gnto.gov.gr Περιφέρεια ΗΠΕΙΡΟΥ:http://www.php.gov.gr/
Το Πρόγραμμα «Ταυτότητες ακτών κολύμβησης» για το έτος 2011 χρηματοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠΠΕΡΑΑ) του ΕΣΠΑ 2007-2013, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Για πρόσθετες πληροφορίες και ενημέρωση για το πρόγραμμα και τις κολυμβητικές ακτές της χώρας, υποβολή σχολίων, παρατηρήσεων και ανταλλαγή απόψεων επισκεφτείτε την ηλεκτρονική μας διεύθυνση www.bathingwaterprofiles.gr