 |
| Όνομα Ακτής: Παντουκιός |
Κωδικός Ταυτότητας: ELBW149266363 |
| Δήμος Χίου |
| Περιφέρεια ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ |
| Αποκεντρωμένη Διοίκηση ΑΙΓΑΙΟΥ |
Εισαγωγή
Η θέσπιση Μητρώου Ταυτοτήτων Υδάτων Κολύμβησης υπαγορεύεται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2006/7/ΕΚ, σχετικά με τη διαχείριση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης και συνιστά μια καινοτόμο προσέγγιση, με βασικό στόχο την ενημέρωση των πολιτών και την παροχή χρήσιμων στοιχείων για την σύγκριση και την επιλογή ακτών κολύμβησης. Η ταυτότητα των υδάτων κολύμβησης παρέχει πληροφορίες για τις φυσικές και γεωγραφικές συνθήκες της περιοχής της ακτής, για τα υδρολογικά χαρακτηριστικά των υδάτων κολύμβησης, καθώς και για την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων ρύπανσης στην περιοχή.
Συμπληρωματικώς του Μητρώου Ταυτοτήτων, κατά τη διάρκεια της κολυμβητικής περιόδου κάθε έτους (από 1η Ιουνίου έως 31η Οκτωβρίου), διενεργούνται συστηματικές δειγματοληψίες και αναλύσεις μικροβιολογικών και άλλων παραμέτρων, με σκοπό την ποιοτική παρακολούθηση και ταξινόμηση των κολυμβητικών υδάτων.
Περιγραφή Ακτής
Η παραλία του Παντουκιού βρίσκεται στα βορειοανατολικά παράλια της Χίου, 15 χλμ. βόρεια της Χώρας έμπροσθεν του ομώνυμου οικισμού. Τόσο η παράκτια ζώνη όσο και ο θαλάσσιος πυθμένας έχουν βότσαλο. Η παρόχθια ζώνη είναι ισχυρά τροποποιημένη λόγω διαμόρφωσης της εξολοκλήρου από σκυρόδεμα για τη δημιουργία λιμενικών εγκαταστάσεων και πλατφορμών για την τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων. Η κολυμβητική ακτή αποτελεί το παράλιο τμήμα ενός ανοιχτού κόλπου, μήκους 2,3 χλμ.. Το μήκος της παραλίας είναι 350 μ., το μέσο πλάτος 5 μ. και με προσανατολισμό βορειοανατολικό. Τα κολυμβητικά ύδατα στα πρώτα μέτρα έχουν κανονικό βάθος και η κλίση του πυθμένα είναι ήπια (σε μέση απόσταση 130 μ. από την ακτή το βάθος εκτιμάται στα 5 μ.). Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται οδικώς μέσω του κεντρικού δρόμου που συνδέει τον Βροντάδο με τη Λαγκάδα. Η παραλία δεν είναι οργανωμένη και διαθέτει μικρό αριθμό κάδων απορριμμάτων. Κατά μήκος της ακτής υπάρχουν αναψυκτήρια και εστιατόρια για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών ενώ το βόρειο τμήμα της αποτελεί τις λιμενικές εγκαταστάσεις του οικισμού όπου προσδένουν αλιευτικά και σκάφη αναψυχής. Η ακτή χρησιμοποιείται για κολύμβηση αλλά παρουσιάζει χαμηλή επισκεψιμότητα. Η άμεση περιοχή της ακτής είναι οικιστική και περιλαμβάνει ξενοδοχειακά καταλύματα, παραθεριστικές και μόνιμες κατοικίες στα όρια του οικισμού του Παντουκιού ενώ οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται περιλαμβάνουν τις λιμενικές εγκαταστάσεις του οικισμού και τις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας που βρίσκονται βορειοδυτικά του κόλπου σε απόσταση 600 μ. και στο νησάκι του Αγίου Στέφανου σε απόσταση 1,5 χλμ. περίπου από την ακτή.
Χρήσεις γης ευρύτερης περιοχής
Στην ευρύτερη περιοχή της ακτής κυριαρχούν οι βοσκότοποι και οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις ενώ υπάρχουν περιοχές με περιορισμένη βλάστηση.
Υπαγωγή - Χαρακτηρισμοί
Η παραλία του Παντουκίου ανήκει στο Υδατικό Σύστημα Νήσοι Αιγαίου (EL14), στη λεκάνη απορροής τουΠοταμού Ανατολικού Αιγαίου (EL1436) και στο Παράκτιο Υδατικό Σύστημα «Ακτές διαύλου Χίου» (EL1436C0012N), του οποίου η οικολογική κατάσταση έχει χαρακτηριστεί ως «Καλή», με βάση τα αποτελέσματα της ταξινόμησης, που πραγματοποιήθηκε στην 1η αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) και την αντίστοιχη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) (ΦΕΚ Β 4677/29.12.2017). Στο Υδατικό Σύστημα υπάρχει σταθμός εποπτικής παρακολούθησης που έχει οριστεί στο πλαίσιο εφαρμογής του Άρθρου 8 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ. Στην περιοχή δεν εντοπίστηκαν άλλα υδάτινα σώματα, αναγνωρισμένα στο πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ που να επηρεάζουν την κολυμβητική ακτή.
Ποιότητα κολυμβητικών υδάτων
Η παραλία Παντουκιός αναγνωρίσθηκε ως ακτή κολύμβησης το έτος 1992 και έκτοτε παρακολουθείται στο πλαίσιο των ετησίων προγραμμάτων παρακολούθησης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων, τα οποία πραγματοποιούνται με ευθύνη του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Από το 2010, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων για τις κολυμβητικές περιόδους πραγματοποιείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 2006/7/ΕΚ και με συναξιολόγηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης των τελευταίων ετών.
| Σημείο παρακολούθησης | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | |||||
ELBW149266363101 |
Υδρολογικά, μετεωρολογικά χαρακτηριστικά
Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στην περιοχή είναι 597 mm, με το μέγιστο και το ελάχιστο μηνιαίο ύψος να είναι αντίστοιχα 302,5mm και 0mm. (Ε.Μ.Υ. Μετεωρολογικός Σταθμός Χίου, έτη 1974-2008). H επικρατέστερη διεύθυνση ανέμου είναι η βόρεια, ακολουθούμενη από βορειανατολική και νότια με μικρή ένταση (Ε.Μ.Υ. Χίου έτη 1973-2001). Η μέση μηνιαία θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά την κολυμβητική περίοδο είναι 24oC, με τη μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία να καταγράφεται κατά το μήνα Ιούλιο και να είναι της τάξης των 29oC(Ε.Μ.Υ. έτη 1973-2004).
Σημειώνεται ότι η ακτή, εξαιτίας του προσανατολισμού και της μορφολογίας της είναι εκτεθειμένη στους επικρατέστερους ανέμους, με εξαίρεση τους νότιους. Λόγω της μικρής έντασης με την οποία πνέουν συνηθέστερα οι εν λόγω άνεμοι, δεν αναμένεται επίσης, συχνή εμφάνιση αξιόλογου κυματισμού επί της ακτής. Η στάθμη της θάλασσας δε μεταβάλλεται σημαντικά λόγω παλίρροιας, ενώ δεν παρατηρούνται ισχυρά ρεύματα στην περιοχή.
Πιέσεις
Ιχθυοκαλλιέργειες
Στη θέση “Άγιος Στέφανος” Συκιάδας, σε απόσταση περίπου 1.5 χλμ., καθώς και βορειοδυτικά του κόλπου “Παραγγλί” της θαλάσσιας περιοχής του όρμου Παντουκιός, σε απόσταση 600 μ. αντίστοιχα από την περιοχή κολύμβησης εντοπίζονται δύο μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας (παραγωγή τσιπούρας – λαβρακίου και άλλων ευρύαλων Μεσογειακών ειδών όπως φαγκρί). Η πρώτη καταλαμβάνει θαλάσσια έκταση 20 στρεμμάτων περίπου και έχει συνολική ετήσια δυναμικότητα 230 tn (15 tn φαγκρί και 200 tn τσιπούρα – λαβράκι) ενώ η δεύτερη έχει ετήσια δυναμικότητα 230 tn σε τσιπούρα - λαβράκι. Τα υγρά απόβλητα της μονάδας αφορούν, κατά κύριο λόγο, τα προϊόντα μεταβολισμού των ψαριών. Στα στερεά απόβλητα της μονάδας υπάγονται τα νεκρά ιχθύδια, τα οποία συλλέγονται και απομακρύνονται από τη θαλάσσια περιοχή, τα υπολείμματα ιχθυοτροφών, τα οποία, δυνητικώς, επιβαρύνουν την ποιότητα των υδάτων με αυξημένες συγκεντρώσεις θρεπτικών καθώς και μεταφερόμενα από τον άνεμο υλικά συσκευασίας τα οποία καταλήγουν στη θάλασσα. Σύμφωνα με τους υπαλλήλους της πρώτης εγκατάστασης ιχθυοκαλλιέργειας, οι ιχθυοτροφές περιέχουν θαλάσσιας προέλευσης πρώτες ύλες όπως ιχθυάλευρα, ενώ τα νεκρά ψάρια μαζί με τα λοιπά απορρίμματα καταλήγουν στον χώρο ταφής απορριμμάτων Χίου. Κατά την επιτόπια επίσκεψη διαπιστώθηκε ότι η δεύτερη μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας δεν λειτουργεί διότι είναι σε διαδικασία μετεγκατάστασης των υφιστάμενων πλωτών εγκαταστάσεων στη θέση “Λακιά” των Μαστιχοχωρίων.
Λιμάνια/Μαρίνες
Το βόρειο τμήμα του κόλπου εντοπίζονται λιμενικές εγκαταστάσεις του οικισμού που αποτελούν χώρο ελλιμενισμού μικρών ιδιωτικών πλεούμενων, κυρίως αλιευτικών σκαφών. Οι απορρίψεις των μικρών σκαφών που προσεγγίζουν την παραλία και περιλαμβάνουν αστικά απόβλητα και απορρίμματα καθώς επίσης και η πιθανή διαρροή πετρελαίου από σκάφη με ελλιπή συντήρηση αποτελούν δυνητικές πηγές ρύπανσης.
Λοιπές πηγές
Στην παραλία επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα, ο αριθμός και η συχνότητα παρουσίας των οποίων δεν εκτιμάται ότι μπορεί να επιβαρύνει την ακτή.
Αποτελέσματα επιτόπιας επίσκεψης
Κατά την επί τόπου επίσκεψη στην παραλία, δεν εντοπίστηκε ύπαρξη πίσσας ή λαδιών παρά μόνο λίγα οικιακά απορρίμματα διάσπαρτα στο χερσαίο μέτωπο της ακτής. Γενικώς, το νερό ήταν διαυγές και καθαρό.
Ευτροφισμός
Στην ακτή κολύμβησης δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν. Επιπλέον, τα ύδατα της ακτής κολύμβησης δεν επηρεάζονται από την απορροή ρυπαντικών φορτίων των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλγών και ευνοούν την εξέλιξη φαινομένων ευτροφισμού. Η θέση της ακτής (εντός ανοιχτού κόλπου) σε συνδυασμό με το κανονικό βάθος των υδάτων, εξασφαλίζουν μεγάλο ρυθμό ανανέωσης των υδάτων, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση δυσμενών συνθηκών για την εμφάνιση του φαινόμενου του ευτροφισμού. Τα κολυμβητικά ύδατα της ακτής είναι, υπό κανονικές συνθήκες διαυγή και καθαρά κάτι που συνδέεται με τη χαμηλή παρουσία φυτοπλαγκτόν. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται χαμηλός βαθμός επικινδυνότητας ανάπτυξης μακροφυκών και φυτοπλαγκτόν στην ακτή.
Διερεύνηση έκτακτων συνθηκών
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των ανέμων και της βροχόπτωσης για την περιοχή, κατά την κολυμβητική περίοδο δεν εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα και, επομένως, δεν αναμένεται ιδιαίτερη επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής από απορροές ομβρίων ή/και μεταφορά ρύπων λόγω ισχυρών ανέμων.
Μέτρα αντιμετώπισης
Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού ρύπανσης των υδάτων ή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος της ακτής κολύμβησης, ενεργοποιείται μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για την πρόληψη και την ασφάλεια των λουομένων. Ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων είναι ο Δήμος Χίου.
Στις επανορθωτικές ενέργειες περιλαμβάνονται:
- Ενημέρωση του κοινού για την ρύπανση και την εκτιμώμενη διάρκεια αυτής.
- Έκδοση απόφασης προσωρινής διακοπής της κολύμβησης (εάν κριθεί απαραίτητο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες).
- Συνέχιση της παρακολούθησης των υδάτων, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Οδηγίας 2006/7/Ε.Κ., και λήψη πρόσθετου δείγματος, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι το περιστατικό έχει λήξει. Σε περίπτωση που το πρόγραμμα παρακολούθησης προβλέπει λήψη δείγματος στην περίοδο εμφάνισης της βραχυπρόθεσμης ρύπανσης, το δείγμα αυτό μπορεί να εξαιρεθεί και να αντικατασταθεί από ένα πρόσθετο δείγμα, το οποίο θα ληφθεί 7 ημέρες μετά την εξάλειψη του φαινομένου
Η παρουσία των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας δεν φαίνεται να έχει επηρεάσει την ποιότητα των υδάτων της περιοχής καθώς η ακτή χρησιμοποιείται για κολύμβηση και τα νερά παραμένουν διαυγή. Σε κάθε περίπτωση συνιστάται η τήρηση των Περιβαλλοντικών Όρων λειτουργίας των μονάδων τηρώντας τις προδιαγραφόμενες ωφέλιμες επιφάνειες εκτροφής και εφαρμόζοντας τα απαιτούμενα μέτρα διαχείρισης των αποβλήτων τους. Σχετικά με τη λειτουργία της μαρίνας του οικισμού Παντουκιός συνιστάται η ορθή περιβαλλοντική διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Γενικά συνιστάται η αποφυγή κολύμβησης εντός των λιμανιών, των μόνιμων αγκυροβολίων και των ναυπηγείων, 200 μ. εκατέρωθεν από τα στόμια εκβολής των αγωγών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, στις εκβολές αγωγών ομβρίων υδάτων μετά από έντονη βροχόπτωση, καθώς και στις εκβολές ρεμάτων συνεχούς ροής.
Στοιχεία επικοινωνίας και πηγές περαιτέρω ενημέρωσης
| Αρμόδια Τοπική Αρχή Δήμος ΧΙΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 2, 82100, ΧΙΟΣ Τηλέφωνο: 22713-50800/ 803/ 860 Fax: 22713-50859 www.chioscity.gr dxios7@otenet.gr Αρμόδια Κρατική Αρχή ΥΠΕΝ Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Λεωφόρος Μεσογείων 119, Αθήνα, Τηλέφωνο: 2131513849, 850, 852 www.ypen.gov.gr ggenvr@ypen.gr info@ypen.gov.gr | Αρμόδια Περιφερειακή Αρχή Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου Δ/νση Υδάτων Βορ. Αιγαίου Κουντουριώτη 79, 8100 Μυτιλήνη Τηλέφωνο: : 22510 37705 Fax: 22510 37258 http://baigaio.dasi-ydata.gr/4portal/index.php pvadyp@otenet.gr | Αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου Δ/ΝΣΗ ΔΗΜ. ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΧΙΟΥ Αερ. Ροδοκανάκη 37, 82100 Χίος Τηλέφωνο: 2271081127 |
| Έκδοση Tαυτότητας | Ημερομηνία | Επόμενη αναθεώρηση |
| R3 | Μάιος 2015 | Σε περίπτωση σημαντικής μεταβολής στην ποιότητα των κολυμβητικών υδάτων ή στο φυσικό περιβάλλον |
Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ποιότητα υδάτων κολύμβησης: ec.europa.eu/environment/water/water-bathing/index_en.html Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος - Κατάσταση υδάτων κολύμβησης:www.eea.europa.eu/themes/water/status-and-monitoring/state-of-bathing-water Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος: Κεντρικό Αποθετήριο Δεδομένων:cdr.eionet.europa.eu/gr/eu/bwd Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: www.ypen.gov.gr Μητρώο ταυτοτήτων υδάτων κολύμβησης:bathingwaterprofiles.gr/ Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού:www.culture.gov.gr Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.): www.emy.gr Περιοχές δικτύου Natura 2000: www.ypen.gov.gr/perivallon/viopoikilotita/diktyo-natura-2000/ Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών:www.hcmr.gr Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων:www.ekby.gr Γαλάζιες σημαίες:www.blueflag.gr ΕΟΤ:gnto.gov.gr Περιφέρεια ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ:http://www.pvaigaiou.gov.gr/web/guest/home
Το Πρόγραμμα «Ταυτότητες ακτών κολύμβησης» για το έτος 2011 χρηματοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠΠΕΡΑΑ) του ΕΣΠΑ 2007-2013, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Για πρόσθετες πληροφορίες και ενημέρωση για το πρόγραμμα και τις κολυμβητικές ακτές της χώρας, υποβολή σχολίων, παρατηρήσεων και ανταλλαγή απόψεων επισκεφτείτε την ηλεκτρονική μας διεύθυνση www.bathingwaterprofiles.gr